15:20 08/12/2015
Tamvocviet - Tai biến do dùng thuốc là một cấp cứu thường gặp. Ngay cả đối với các thuốc tưởng như lành tính thì cũng có thể gây nên những tác hại khó lường. Paracetamol là một loại thuốc hạ sốt giảm đau thông thường và khá an toàn đối với đa số người bệnh. Tuy nhiên, nó cũng là lưỡi hái tử thần với trường hợp bệnh nhân quá mẫn cảm với thuốc hoặc dùng thuốc quá liều, không đúng chỉ định.

TS-BS Phạm Duệ, Giám đốc Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: “Tại Trung tâm chống độc, một trong những nguyên nhân “đầu bảng” của các ca ngộ độc nhập viện do tân dược là paracetamol. Ngộ độc do chất này ngày càng tăng vì paracetamol là thành phần chính trong nhiều thuốc điều trị cảm cúm, giảm đau, chống viêm, hạ nhiệt, sổ mũi”.

Paracetamol hinh anh
Người mẫn cảm với Paracetamol có thể mắc dị ứng nghiêm trọng.

“Đây là các thuốc không phải kê đơn, số lượng mua không bị giới hạn. Việc mua và sử dụng rất dễ dàng cũng là nguyên nhân dễ bị lạm dụng”, TS Phạm Duệ nhận xét. Vì các thuốc chứa paracetamol có nhiều công dụng nên nhiều người cứ bị đau (đau đầu, đau răng, đau nhức cơ, khớp...) là mua thuốc giảm đau chứa paracetamol để uống.

Tưởng lành mà lại là dữ

Theo PGS.TS. Trịnh Thị Ngọc, nguyên Trưởng khoa Truyền nhiễm - Bệnh viện Bạch Mai paracetamol là một loại thuốc có thể coi là lành tính, được bán rộng rãi trên thị trường mà không cần đơn của bác sĩ. Nhưng không vì thuốc “lành” mà có thể sử dụng bừa bãi. Thực tế đã có nhiều bệnh nhân bị ngộ độc thuốc, nhẹ thì gây viêm gan cấp tính, nặng có thể dẫn tới tử vong.

Paracetamol hinh anh 2
Paracetamol là loại thuốc sử dụng rất phổ biến hiện nay.

Ngộ độc paracetamol xảy ra khi uống một lượng lớn thuốc trong một thời gian ngắn hoặc sử dụng paracetamol kéo dài không đúng cách. Ở người ngộ độc paracetamol thường có những triệu chứng mệt mỏi, khó chịu, chán ăn, nôn hoặc buồn nôn, có thể đau hạ sườn phải, vàng da; xét nghiệm có tăng men gan, tăng bilirubin, rối loạn đông máu; ở những trường hợp nặng hơn có thể thấy suy thận và bệnh lý não gan; thậm chí có thể tử vong do suy đa tạng. Nếu bệnh nhân sống thì chức năng gan hồi phục hoàn toàn, tổ chức gan lành trở lại, không để lại dấu vết xơ hóa.

Vốn lành tính nhưng khi uống quá liều, paracetamol sẽ được chuyển hóa tạo ra các chất độc với tế bào gan, gây phá hủy tế bào gan dẫn đến viêm gan nhiễm độc mà hậu quả nặng nề là suy gan cấp tính, vàng mắt vàng da, rối loạn đông máu, xuất huyết nhiều nơi, hôn mê gan rồi tử vong. Với người có sẵn bệnh lý ở gan (viêm gan vi rút hay xơ gan do rượu) thì nguy cơ bị viêm gan nhiễm độc cấp do paracetamol càng cao, nhiều khi chỉ uống ở liều điều trị cũng có thể khởi phát viêm gan nhiễm độc thuốc. Với mức độ nhẹ, tổn thương viêm gan nhiễm độc có thể phục hồi, nhưng nếu ngộ độc nặng gây suy gan tối cấp có thể gây tử vong.

Cẩn trọng với phản ứng dị ứng

Một biểu hiện khác khi dùng paracetamol là dị ứng thuốc. Tại Trung tâm dị ứng miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai thường tiếp nhận các ca dị ứng sau khi sử dụng thuốc có paracetamol. Bệnh nhân có biểu hiện: nổi các bọng nước trên da, quanh các hốc tự nhiên như: mắt, mũi, hậu môn, bộ phận sinh dục. Một số có sốt cao, viêm phổi, rối loạn chức năng gan, thận. 

Paracetamol hinh anh
Người mẫn cảm với Paracetamol có thể mắc dị ứng nghiêm trọng.

Cục Quản lý dược Việt Nam mới đây đã có thông báo trên toàn quốc yêu cầu các đơn vị điều trị cần theo dõi phản ứng phụ do paracetamol. Thuốc chứa hoạt chất paracetamol có thể gây dị ứng nặng: tổn thương ở da, viêm loét giác mạc, hầu họng, thực quản dạ dày; tổn thương niêm mạc đường sinh dục, tiết niệu. Dị ứng do paracetamol có thể gây các triệu chứng toàn thân trầm trọng: sốt, xuất huyết đường tiêu hóa, viêm cầu thận, viêm gan. Tỷ lệ tử vong cao: 15 - 30%.

Dùng đúng, phù hợp

Để tránh những tác dụng phụ hoặc điều trị quá liều, không được dùng Paracetamol để tự điều trị cảm sốt quá 5 ngày ở trẻ em (ở người lớn không quá 10 ngày) trừ khi được bác sĩ hướng dẫn.

- Liều thông thường hạ sốt cho trẻ là 10-15 mg/kg cân nặng, ngày uống 3-4 lần, và liều tối đa cho trẻ là không quá 60 mg/kg/ngày. Còn đối với người lớn, mỗi lần uống 500 mg - 600 mg, ngày uống 3 lần, không nên quá 3 gram trong ngày. Riêng đối với người cao tuổi nên dùng liều thấp hơn do chức năng gan đã kém.

- Người thường xuyên uống rượu không nên dùng bừa bãi Paracetamol, đặc biệt không nên uống thuốc gọi là “để ngừa nhức đầu, để uống rượu nhiều không say” (!). Paracetamol và rượu đều hại gan, sự kết hợp sẽ làm tăng độ nguy hại lên nhiều lần.

Thu Trà

Để lại một bình luận

Thông tin phản hồi (0)

logo-tam-voc-viet Trang thông tin chuyên biệt của chương trình tổng thể
"Nâng cao tầm vóc và thể lực người Việt Nam"

Thông tin tòa soạn:
- Báo điện tử Thể Thao Việt Nam - Tổng biên tập: Hoàng Dự
- Giấy phép báo chí: 359/GP - BTTTT, cấp ngày 04/09/2013
- Địa chỉ: Số 5 Trịnh Hoài Đức, Đống Đa, Hà Nội.

Top