16:35 20/06/2016
Mỗi loại thuốc có một chỉ định thời điểm uống riêng biệt bởi chúng còn ảnh hưởng đến cả cơ thể chúng ta vào từng thời điểm. Khi uống thuốc, bác sĩ thường chỉ định thời điểm dùng thuốc thích hợp dựa vào các bữa ăn uống khi đói, khi no, gần hay xa bữa ăn. Để có được hiệu quả tốt nhất người dùng nên hiểu rõ sự tương tác này.

Thuốc với dạ dày

Thức ăn cần được acid dạ dày phân hủy lớp màng bao quanh, tạo điều kiện để các men tiêu hóa trong dạ dày, ruột, tụy ngấm vào và tiêu hóa thức ăn. Nếu không có acid thì lớp màng khó bị tiêu hủy và các men này khó lách được vào. Trong khi có bệnh và uống thuốc, chúng ta vẫn cần phải ăn, vậy chúng có ảnh hưởng tới nhau như thế nào?

Nồng độ trong máu của một loại thuốc uống phụ thuộc vào mức hấp thu của nó qua đường tiêu hóa. Một số yếu tố của dạ dày như pH dịch vị, dạ dày rỗng hoặc đầy thức ăn... có ảnh hưởng tới quá trình hấp thu thuốc làm tăng hoặc giảm hiệu suất điều trị. Dạ dày rỗng, hay khi chứa nhiều thức ăn có độ pH khác nhau: khi no pH tăng đến 3 hoặc hơn nữa tùy thuộc chế độ ăn, nhưng khi đói dịch dạ dày sẽ tăng tính acid độ pH chỉ còn khoảng 1,7-1,8, thuốc sẽ thay đổi hấp thu tùy theo pH.

Tuong tac thuoc va bua an ban nen biet hinh anh
Thuốc cần được uống đúng vào từng thời điểm nhất định.

Mặt khác, dạ dày khi no hay đói cũng có ảnh hưởng đến tốc độ di chuyển của thuốc. Uống thuốc vào lúc đói chỉ cần 10 - 30 phút là thuốc từ dạ dày xuống ruột, nhưng nếu uống vào lúc no tốc độ di chuyển thuốc sẽ chậm, phải mất 1-4 giờ mới qua khỏi dạ dày. Vậy, nếu uống thuốc khi ăn no thuốc sẽ tồn lâu ở dạ dày, hậu quả tốt hay xấu còn tùy theo từng loại thuốc điều trị.

Những loại thuốc uống vào bữa ăn

– Thuốc gây kích ứng mạnh đường tiêu hóa như doxycylin, muối kali, kháng sinh nhóm quinolon… sẽ không làm giảm hấp thu thuốc nên uống vào lúc ăn. Với những thuốc kích ứng đường tiêu hoá mạnh nhưng lại bị thức ăn làm giảm hấp thu thì chuyển thuốc thành dạng lỏng bằng cách nhai và uống nhiều nước có thể uống vào bữa ăn.

– Những thuốc được thức ăn làm tăng hấp thu như các loại vitamin, muối khoáng, một số kháng sinh chống nấm (ketoconazol).

– Những thuốc cần uống khi ăn để thức ăn giữ cho nồng độ thuốc trong máu ổn định.

 

– Các loại thuốc mà kích thước hạt chịu ảnh hưởng cùng với độ hấp thu như nitrofurantoin (điều trị nhiễm khuẩn cấp hoặc mạn tính ở niệu đạo), griseofulvin (thuốc kháng sinh điều trị các loại nấm ngoài da), spironolacton (điều trị xơ gan cổ trướng, phù nề)… nên uống trong bữa ăn để dịch dạ dày và thức ăn sẽ nhào nặn giúp các hạt thuốc trộn đều làm tăng độ ẩm và dễ hấp thu hơn.

– Thuốc trợ tiêu hóa bổ sung enzyme tiêu hóa pancreatin (Festal, Neopeptine…) cũng nên uống cùng với bữa ăn (hoặc trước khi ăn 5 – 10 phút) để giúp tiêu hóa thức ăn tốt hơn.

Những loại thuốc uống cách xa bữa ăn

Những thuốc này cần phải uống trước hoặc sau khi ăn 1 -2 giờ. Bao gồm:

– Những loại thuốc như thuốc bị giảm hấp thu do thức ăn, (chẳng hạn lincomycin).

– Thuốc dạng viên bao tan trong ruột như Aspirin PH8.

– Thuốc kém bền trong môi trường acid dịch vị như Eythromycin, ampicilin.

– Những thuốc có thể gây nôn như opiat, thuốc chống ung thư…

– Thuốc nhuận tràng làm trơn nên uống xa các bữa ăn để tránh cản trở hấp thu các vitamin tan trong chất béo.

Thuốc nên uống vào lúc bụng no

– Đây là chỉ định mà bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân thực hiện khi sử dụng thuốc kháng sinh kém bền với môi trường acid như ampicillin, erythromycin, lincomycin… để nhờ thức ăn trung hòa acid ở dạ dày. Những loại này nếu uống vào lúc bụng đói sẽ tăng khả năng phân hủy thuốc do môi trường có nhiều acid tại dạ dày.

– Những loại thuốc như Aspirin và các thuốc chống viêm không steroid ở dạng không bao bảo vệ niêm mạc dạ dày nên uống vào lúc bụng no để không hại dạ dày.

– Các vitamin nên uống trong bữa ăn hoặc khi bụng no để dầu mỡ có trong thức ăn giúp vitamin dễ hòa tan, cơ thể hấp thu tốt.

Thuốc nên uống vào lúc bụng đói

Một số loại thuốc cần được sử dụng lúc bụng đói vì sẽ giúp hấp thu thuốc vào máu nhanh hơn để thuốc sớm cho tác dụng điều trị. Mục đích là để thuốc được đưa xuống ruột nhanh giúp màng bao viên thuốc không bị vỡ gây ảnh hưởng đến tác dụng thuốc.

Những thuốc không liên quan với bữa ăn

Đó là những thuốc không bị thức ăn làm ảnh hưởng đến hấp thu hoặc phá hỏng, có thể uống vào lúc nào cũng được. Thí dụ, với các kháng sinh nhóm quinolon (norfloxacin, ofloxacin, ciprofloxacin…) có thể uống trong hoặc ngoài bữa ăn, sự hấp thu không bị ảnh hưởng. Amoxycilin (clamoxil) cũng vậy, có thể uống trong khi ăn hoặc ngoài bữa ăn. Thuốc tadalafil (chữa rối loạn cương dương) sự hấp thu thuốc không liên quan tới bữa ăn và thời điểm dùng thuốc, có thể uống tùy ý. Các thuốc tránh thai dạng uống có thể uống trong hoặc ngoài bữa ăn cũng được, nhưng cần phải uống vào giờ cố định sáng hoặc tối.

 Thu Trang th 

Để lại một bình luận

Thông tin phản hồi (0)

Tin liên quan

Bài mới cùng mục

logo-tam-voc-viet Trang thông tin chuyên biệt của chương trình tổng thể
"Nâng cao tầm vóc và thể lực người Việt Nam"

Thông tin tòa soạn:
- Báo điện tử Thể Thao Việt Nam - Tổng biên tập: Hoàng Dự
- Giấy phép báo chí: 359/GP - BTTTT, cấp ngày 04/09/2013
- Địa chỉ: Số 5 Trịnh Hoài Đức, Đống Đa, Hà Nội.

Top